ဆူ ပြက္ လာေ နေသာ ေျမထဲ ပင္ လယ္ အေရွ ႕ျခမ္း တင္းမာ မႈႀကီး

Posted on

ဩဂုတ္လ ၁၂ ရက္ေန႔တြင္ Oruc Reis လို႔ အမည္ ေပးထားတဲ့ တူရကီ ၏ ပင္လယ္ေရေအာက္ ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓါတ္ေငြ႕ ရွာေဖြေရး သေဘၤာႀကီးသည္ ဖ ရီးဂိတ္ စစ္သေဘၤာ ငါးစီး ၿခံရံကာ ေျမထဲပင္လယ္ ထဲ ကို ဝင္ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။ အနီးအနားရွိ ဂရိ သီးသန႔္ စီးပြားေရး ဇုံကို ကာကြယ္ေပးေနတဲ့ The Lim nos စစ္သေဘၤာ အိုႀကီး တစီးက လည္း တူရကီ ရဲ႕ လုပ္ရပ္ကို မလွမ္းမကမ္းက ေန ေစာင့္ၾကည့္ေနခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို ေစာင့္ၾကည့္ေနရင္းက သေဘၤာ ေတြ ေကြ႕ ကာ ဝိုက္ကာ သြား ရင္းက တိုက္မိကုန္ပါတယ္။

ႏွစ္ႏိုင္ငံစလုံးက ဒီ အျဖစ္အပ်က္ ကို ဖုံးဖိ ထားၾကဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့ေပမယ့္ ဂရိစစ္သေဘၤာ ကက္ပတိန္မွ မိမိတို႔၏ သေဘၤာသည္ အိုမင္း ေဟာင္ႏြမ္းေနၿပီ ျဖစ္ေ သာ္လည္း ေရေၾကာင္းပိုင္နက္ကို ကာကြယ္ႏိုင္ခဲ့လို႔ ႂကြားဝါ ေျပာဆိုခဲ့ရာမွ လူသိရွင္ၾကား ျဖစ္သြားခဲ့ရပါတယ္။ ဒါတင္ မကေသးပဲ ဂရိကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီး ကေန The Limnos စစ္သေဘၤာ ကက္ပတိန္ ကို ခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ျပဳစကား ေျပာလိုက္တဲ့ အတြက္ တူရကီတို႔ ေဒါသအိုး ေပါက္ကြဲခဲ့ရပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ ဒီလို ျဖစ္လာ ရင္ မိမိတို႔ မွ လက္တုံ႔ျပန္ရလိမ့္မယ္လို႔ တူရကီ သမၼတ ေတယစ္ အာဒိုဂန္က ႀကဳံးဝါးလိုက္ပါတယ္။

ဂရိ နဲ႔ တူရကီ ဖရီးဂိတ္ စစ္သေဘၤာမ်ား ေျမထဲပင္လယ္ အတြင္း ထိခိုက္ခဲ့မႈသည္ ေနတိုးမဟာမိတ္ ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား အဆိုးဝါးဆုံး ထိတ္တိုက္ ေတြ႕မႈႀကီး လို႔ သုံးသပ္ခဲ့ ၾကပါတယ္။

ျပင္သစ္ သမၼတ မာက႐ြန္မွ ဂရိဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ထံ ဖုန္းဆက္ၿပီး ေျမထဲ ပင္လယ္ ေဒသအတြင္း မိမိတို႔ ဖက္မွ ဂ်က္တိုက္ေလယာဥ္ ႏွစ္စီး နဲ႔ စစ္သေဘၤာ ႏွစ္စီးကို ယာယီ ေစလႊတ္ေပးမယ္လို႔ အသိေပးခဲ့ပါတယ္။ ရည္႐ြယ္ခ်က္ကေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒကို ေလးစားလိုက္နာၾကဖို႔ အတြက္ ျဖစ္တယ္လို႔ အေၾကာင္းျပခဲ့ပါ တယ္။

ဂရိ နဲ႔ တူရကီ ႏွစ္ႏိုင္ငံတို႔ အဖို႔ ၁၉၉၆ မွာ ေအဂ်ီယံ ကြၽန္းတန္းမ်ား အေရး နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စစ္ျဖစ္လုနည္းပါး အေျခအေန ဆိုက္ေရာက္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ ေနာ က္ပိုင္းမွာ ရန္ေစာင္မႈေတြ ဆက္ျဖစ္လာေနၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ဂရိ ေလေၾကာင္းပိုင္နက္ထဲကို တူရကီ စစ္ေလယာဥ္ေတြ အႀကိမ္ေပါင္း ၃,၀၀၀ ခန႔္ က်ဴးေ က်ာ္ဝင္ေရာက္ လာခဲ့တယ္လို႔ ဂရိက ေျပာလာပါတယ္။

၁၉၇၄ ခုႏွစ္ အတြင္း ဆိုက္ပရပ္ကို တူရကီ တို႔ ဝင္ေရာက္က်ဴးေက်ာ္ခဲ့ရာက ဆိုက္ပရပ္ကြၽန္း အေရး နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား သေဘာ ကြဲလြဲမႈမ်ားက လည္း စတင္လာခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိ တင္းမာမႈမ်ားကေတာ့ နယ္ေျမ အျငင္းပြားမႈ နဲ႔ ပတ္သက္လွျခင္း မရွိပဲ စြမ္းအင္၊ လုံၿခဳံေရး နဲ႔ ဝါဒေရးရာ ပိုင္းေတြနဲ႔ ပိုၿပီး သက္ဆိုင္ေနပါတယ္။

တူရကီ က ေလာေလာဆယ္မွာ ဆီရီးယား မွ လစ္ဗ်ား အထိ စစ္မ်က္ႏွာ ျဖန႔္က်က္ လာတဲ့အတြက္ ဥေရာပ ႏိုင္ငံေတြ အျပင္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းက ၿပိဳင္ဖက္ ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ပါ ထိတ္တိုက္ ေတြ႕လာေနပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဆယ္ႏွစ္ေလာက္တုန္းက အေရွ႕အလယ္ပိုင္းရွိ စြမ္းအင္ အငတ္မြတ္ဆုံး အစၥေရးက ႏိုင္ငံအတြင္း ေရနံ အရင္းအျမစ္မ်ားကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီလို႔ ထုတ္ေျ ပာ လာပါတယ္။ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ေအာက္ ၁,၆၄၅ မီတာ အကြာမွာ ကုဗမီတာ ဘီလီယံေပါင္း ၄၅၀ ပမာဏရွိ သဘာဝဓါတ္ေငြ႕ေတြ ေတြ႕ရွိ ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုၿပီး လဗိုင္ယာသန္ သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႕တြင္းလို႔ အမည္ေပးခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၅ မွာ အီတလီ ေရနံ နဲ႔ သဘာဝဓါတ္ေငြ႕ ကုမၸဏီႀကီး ျဖစ္တဲ့ Eni ကေန အီဂ်စ္ ကမ္းလြန္မွာ ဧရာမ သဘာဝဓါတ္ေငြ႕တြင္းႀကီး တခု ထပ္မံေတြ႕ရွိ လာျ ပန္ပါ တယ္။ အလားတူပဲ ဆိုက္ပရပ္အနီးမွာလည္း အလားတူ ေတြ႕ရွိလာခဲ့ပါတယ္။ အီဂ်စ္၊ အစၥေရး နဲ႔ ဆိုက္ပရပ္စ္ သုံးခု ေပါင္းရင္ ပမာဏ အားျဖင့္ ၂.၃ ႀတီလီယံ ကုဗမီတာ ခန႔္ ရွိမယ္လို႔ ခန႔္မွန္းခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒီပမာဏက ဥေရာပ စြမ္းအင္ ဖူလုံေရး အတြက္ စိတ္ခ်ရေလာက္ေပမယ့္ အေနအထား မ်ားေၾကာင့္ ေဒသတြင္းရွိ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားက ဥေရာပ ကို ေရနံ တင္ပို႔ႏိုင္ေရး နဲ႔ ႐ုရွား ဓါတ္ေငြ႕ေတြကိုသာ ေအာင့္အီး သုံးေနရတဲ့ ႏိုင္ငံေတြအေပၚ မဟာဗ်ဴဟာ အရ အထက္စီးရလာႏိုင္တဲ့ အေနအထားေတြေၾကာင့္ အလုအယက္ စိတ္အားထ က္သန္လာၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

သို႔ေသာ္လည္း ထိုအေရး အတြက္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ၾကရမည့္အစား ေျမထဲပင္လယ္ မွာ အခ်င္းခ်င္း အားၿပိဳင္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ ယခုအခ်ိန္ထိ ဓါ တ္ေငြ႕ ဟူ၍ ျမဴတမႈန္မွ်ပင္ ရွာမေတြ႕ေသးတဲ့ တူရကီကလည္း ဒီတိုင္း ၾကည့္မေနႏိုင္ေတာ့ပဲ တိုင္းတာ ရွာေဖြေရး သေဘၤာေတြကို ဂရိရဲ႕ ႏိုင္ငံတကာ အသိ အမွတ္ျပဳ သီးသန႔္စီးပြားေရး ဇုံထဲ အတင္း ကာေရာ ေစလႊတ္ လာခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

တူရကီအဖို႔ ေနမထိထိုင္မသာ ျဖစ္လာေစတဲ့ ေနာက္ထပ္အေၾကာင္း တခုကလည္း ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇန္နဝါရီလ အတြင္း အစၥေရး၊ ဆိုက္ပရပ္စ္ နဲ႔ ဂရိတို႔က ဥေရာပ ကို တင္ပို႔ႏိုင္ေရး အတြက္ ကီလိုမီတာ ၁,၉၀၀ အရွည္ရွိ ပင္လယ္ေရေအာက္ သဘာဝဓါတ္ေငြ႕ပိုက္လိုင္းတခုကို တူရကီကို ေကြ႕ဝိုက္ၿပီး တည္ေဆာက္ဖို႔ သေ ဘာတူညီလိုက္ၾကတဲ့ အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တူရကီကို ဖယ္ထုတ္ၿပီး ဆိုက္ပရပ္စ္၊ အစၥေရး၊ ဂရိ၊ အီတလီ၊ ေဂ်ာ္ဒန္ နဲ႔ ပါလက္စတိုင္းတို႔က ေျမထဲပင္ လယ္ အေရွ႕ျခမ္း ဓါတ္ေငြ႕ ဖိုရမ္ ဆိုတဲ့ ကလပ္တခု ဖြဲ႕စည္းလိုက္ျပန္ပါတယ္။

တူရကီကလည္း ဒီတိုင္းေတာ့ လက္ပိုက္ၾကည့္မေနပဲ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလအတြင္း ကုလ ေထာက္ခံတဲ့ လစ္ဗ်ား အစိုးရ နဲ႔ ေရေၾကာင္းဆိုင္ရာ နယ္နမိတ္ တိုးခ်ဲ႕ဖို႔ သေဘာတူညီခ်က္ လက္မွတ္ ေရးထိုး လိုက္ပါတယ္။ ဒီကိစၥက ဂရိ ရဲ႕ ေရေၾကာင္းပိုင္နက္ကို ၿခိမ္းေျခာက္လာခဲ့ပါတယ္။ ဂ်ာမဏီက ဝင္ေရာက္ ေစ့စပ္ေ ပးဖို႔ ႀကိဳးစားေပမယ့္ ဂရိ က အီဂ်စ္နဲ႔ သီးျခားစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုလိုက္ တာေၾကာင့္ ပ်က္ျပားသြားခဲ့ျပန္ပါတယ္။ ဂရိ-အီဂ်စ္ ေရေၾကာင္းနယ္နမိတ္ စာခ်ဳပ္ သည္ တူရကီ-လစ္ဗ်ား သေဘာတူညီခ်က္ကို တိုက္႐ိုက္ ဆန႔္က်င္လိုက္တဲ့ သေဘာ သက္ေရာက္သြားေစခဲ့ပါတယ္။ ဒီအတြက္ တူရကီ က အဆိုပါ နယ္န မိတ္ထဲသို႔ ေျမငလ်င္ တိုင္းတာေရး သေဘၤာကို စစ္သေဘၤာေတြ ၿခံရံၿပီး ေစလႊတ္ခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္တခ်က္ ေျမထဲပင္လယ္ႀကီးကို ပြက္ပြက္ဆူေစခဲ့တာကေတာ့ လစ္ဗ်ား အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တူရကီ က ဝင္ေရာက္ စြက္ဖက္လာေနတာေၾကာင့္ ျပင္ သစ္နဲ႔ ထိတ္တိုက္ေတြ႕လာျပန္ပါတယ္။ ဇြန္လ အတြင္း လစ္ဗ်ား အစိုးရထံ လက္နက္မ်ား တင္ပို႔ေနတဲ့ သံသယ နဲ႔ သေဘၤာတစီးကို ျပင္သစ္တို႔ တ က္ေရာက္ ရွာေဖြမယ့္ အေရးကို တူရကီက စစ္သေဘၤာသုံးစီးက ဝင္ေရာက္ ဟန႔္တားလာခဲ့ပါတယ္။ ျပင္သစ္က အေလ်ာ့မေပးတဲ့ အတြက္ တူရကီတို႔ ေနာက္ျ ပန္ဆု ပ္သြားေ ပမယ့္ ျပင္သစ္သည္ ဂရိ အပါအဝင္ အျခားႏိုင္ငံမ်ားနဲ႔ ေပါင္းၿပီး မိမိတို႔အား အုပ္စုဖြဲ႕ ဆန႔္က်င့္လာၿပီလို႔ ယူဆခဲ့ပါတယ္။

တူရကီက ေနတိုး မဟာမိတ္ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံကို ၿဗိတိန္မွ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ဖို႔ လက္ေရွာင္ခ်င္ေနတာရယ္၊ ဂ်ာမဏီကလည္း သူ႔ႏိုင္ငံထဲ တူရကီက ဒုကၡသည္ေတြ လႊတ္လိုက္မွာ စိုးေနတာရ ယ္ကို ရိပ္စားမိတဲ့ အတြက္ ထင္တိုင္းက်ဲလာေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ယခင္ကေတာ့ ဒီလို အေနအထားမွာ အေမရိကန္က ဝင္ပါလာေလ့ ရွိေပမယ့္ လက္ရွိမွာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ အခုလို ကမာၻအႏွံ႔ တင္းမာမႈေတြ ျဖစ္လာတာ ကလည္း အေမရိကန္ ဦးေဆာင္ျပဠာန္းခဲ့တဲ့ ကမာၻ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စနစ္ႀကီး ပ်က္ျပားလာတဲ့ လကၡဏာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအတြက္ ဥေရာပႏိုင္ငံေတြက မိမိတို႔ ကိစၥကို မိမိတို႔ ေျဖရွင္းရေတာ့မယ္ ဆိုတဲ့ အသိနဲ႔ ျပင္သစ္ သမၼတ မာက႐ြန္ က ဩဂုတ္လ ၂၀ ရက္ေန႔မွာ ဂ်ာမန္ အဓိ ပတိ မစၥက္ မာကယ္ကို ေျမထဲပင္လယ္ကမ္းစပ္ရွိ သမၼတ အပန္းေျဖ အိမ္ ကို ဖိတ္ေခၚၿပီး တူရကီရဲ႕ ထင္တိုင္းႀကဲလာမႈအတြက္ စစ္အင္အား အျပင္ ေစ့စပ္ နားခ်တဲ့ နည္းလမ္းႏွင့္ ေပါင္းစပ္က်င့္သုံးဖို႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီလို နည္းလမ္းေတြသုံးၿပီး ဂရိ နဲ႔ တူရကီကို ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေရး၊ စားပြဲဝိုင္းကို ျပန္လာၾကေရး နဲ႔ အျငင္းပြား ေဒသမွာ ေလာေလာဆယ္ ေရနံရွာေဖြေရး မ်ား ရပ္ဆိုင္းထားႏိုင္ေရး စတင္ဖို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

သို႔ေသာ္လည္း လက္ရွိ ေရနံေဈးႏႈန္းေတြ က်ဆင္းလာေနတာေၾကာင့္ ေရနံ ကုမၸဏီႀကီးေတြက ဂရိကမ္းလြန္မွာ ေရနံတူးေဖၚေရး စတင္ဖို႔ လက္တြန႔္ေနၾကဆဲ ျဖစ္ ပါတယ္။ ေနာက္တေၾကာင္းကလည္း ေလထုသန႔္စင္ေရး အေထာက္အကူ ျပဳ စြမ္းအင္ကို ကူးေျပာင္းဖို႔ ေဆာင္႐ြက္ေနမႈမ်ားကလည္း အားေကာင္း လာေန ပါ တယ္။ ၎တို႔ အခ်င္းခ်င္း မည္မွ်ပင္ အျငင္းပြားေနၾကေစကာမူ အဓိက ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမယ့္ ေရနံ ကုမၸဏီႀကီးေတြ လက္တြန႔္ေနတာေၾကာင့္ ေျမထဲပင္လ ယ္ေအာ က္ရွိ သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႕မ်ားသည္ ကာလၾကာျမင့္စြာ အရာမယြင္းပဲ ဆက္လ က္ရွိေနဦးမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ခန႔္မွန္းေနၾကပါတယ္။

crd

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *