ကိုဗစ္ၿပီးမယ့္ကာလ နဲ႔ ကိုဗစ္ ေရွ႕တန္းမွာ လတ္တေလာ က်င့္သုံးရမယ့္ နည္းဗ်ဴဟာ

Posted on

ကိုဗစ္ႀကီးက ဘယ္ေတာ့ၿပီးမွာလဲ။ ေတာ္ေတာ္အေျဖရ က်ပ္တဲ့ ေမးခြန္းပဲဗ်။ ဒါေပမယ့္ ရွင္းရွင္းေလး စဥ္းစားၾကည့္လို႔ေတာ့လဲ ရပါတယ္။

၁။ ကာကြယ္ေဆး ေပၚတဲ့အခါ – ကာကြယ္ေဆးက ေပၚမယ္ လို႔ေတာ့ ခန႔္မွန္းရပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ တီထြင္ေနတဲ့ ကာကြယ္ေဆး ဒါဇင္နဲ႔ခ်ီၿပီး ရွိပါတယ္။ အားလုံးနီးပါးက Phase 3 trial လို႔ေခၚတဲ့ လူအျမားအျပားနဲ႔ စမ္းသပ္တဲ့ အဆင့္ကိုေတာ့ ေရာက္ေနပါၿပီ။ ေျပာရရင္ လက္တကမ္း အလိုေပါ့။ ႐ုရွကေတာ့ အရင္ဦးေအာင္ ထုတ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ စမ္းသပ္ထားတဲ့ လူဦးေရနည္းလို႔ ဘယ္သူမွ မယုံဘူးျဖစ္ေနတယ္။ တ႐ုတ္ ကာကြယ္ေဆးလဲ အခုစမ္းေနတယ္။ ေအာက္စဖို႔ကဟာလဲ အေျခအေနေကာင္းတယ္ ေျပာတယ္။

ကာကြယ္ေဆး က ေရွ႕ႏွစ္မွာ ေပၚႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံအားလုံးက ကာကြယ္ေဆးကို လုေနတယ္။ မထြက္ခင္ သုေတသနလုပ္ကတဲက ပိုက္ဆံႀကိဳေပးထားတဲ့ ခ်မ္းသာတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ အရင္ရမယ္။ ကိုယ့္ဆီေရာက္ဖို႔က ထပ္ၾကာအုန္းမယ္။ ျမန္မာျပည္ကို ကာကြယ္ေဆးေရာက္ခဲ့ရင္ ဘယ္သူစရမလဲဆိုေတာ့ ပိုက္ဆံတတ္ႏိုင္လို႔ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ဝယ္ထိုးႏိုင္တဲ့ လူတန္းစားရယ္၊ အစိုးရက ေဆးစရခဲ့ရင္ High Risk Groupလို႔ေခၚတဲ့က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြပဲ စရမယ့္ သေဘာရွိတယ္။ ဆိုလိုတာက အနည္းဆုံ တစ္ႏွစ္ ႏွစ္ႏွစ္ ၾကာႏိုင္တယ္။ တႏိုင္ငံလုံး လြမ္းၿခဳံႏိုင္ဖို႔ဆို ႏွစ္အနည္းငယ္အထိ ၾကာႏိုင္တယ္။ တကမာၻလုံး ကာကြယ္ေဆးလႊမ္းၿခဳံႏိုင္ဖို႔ဆို ႏွစ္နဲ႔ခ်ီၾကာအုန္းမယ္။ အဲ့ဒီက်ရင္ ကိုဗစ္ ၿပီးမယ္။

(၂) Herd Immunity ရတဲ့အခါ – Herd immunity လို႔ေခၚတဲ့ လူအမ်ားႀကီး ကူးစက္ ခံရၿပီး လူအမ်ားစုမွာ သဘာဝ ကိုယ္ခံစြမ္းအားေပၚလာခဲ့ အခါမွာ ကိုဗစ္ၿပီးသြားႏိုင္တယ္။ Herd Immunity ရဖို႔ လူဦးေရရဲ႕ ၆၀% ကေန ၇၀% ကိုဗစ္ကူးစက္ ခံရၿပီးမွ ရႏိုင္မယ္။ High Risk Group အသက္ႀကီးသူေတြကိုေတာ့ ဆုံးရႈံရႏိုင္ေျခမ်ားမယ္။ Herd Immunity ရဖို႔ဆိုတာ အခ်ိန္အမ်ားႀကီးၾကာတယ္။

(၃)ဗိုင္းရပ္စ္ရဲ႕ သဘာဝေျပာင္းလဲသြားတဲ့အခါ – Mutation လို႔ေခၚတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ဟာ အၿမဲေျပာင္းလဲေနတယ္။ ပိုလဲဆိုးလာႏိုင္သလို သိပ္အႏၲရာယ္မေပးႏိုင္တဲ့ အေကာင္းဖက္ကိုလဲ ေျပာင္းလဲသြားႏိုင္တယ္။ ခက္တာက ဘယ္ေတာ့ေျပာင္းမလဲ ဘယ္လိုေျပာင္းမလဲ ဘယ္သူမွ မသိဘူး။ တကယ္လို႔ အေကာင္းဖက္ကို ေျပာင္းလဲခဲ့ၿပီး မျပင္းထန္ေတာ့ဘူးဆိုရင္ ကိုဗစ္ဟာ သာမန္တုပ္ေကြးတစ္ခုလိုပဲ ၿပီးသြားႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ မေသခ်ာဘူး။ အဲ့ေတာ့ဘယ္လိုလုပ္ၾကမလဲ။ အားလုံးေသာ ၿပီး ဆုံးနည္းေတြက ကိုဗစ္ၿပီးဖို႔ ႏွစ္နဲ႔ခ်ီ ၾကာအုန္းမယ္ဆိုတာ ေသခ်ာတယ္။ Containment Strategy လို႔ဆိုတဲ့ ေရာဂါျဖစ္သူေတြနဲ႔ ထိေတြ႕သူေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားေရးဆိုတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာ တစ္ခုထဲဟာ မလုံေလာက္ဘူး။ အခုအထိလဲ ဘယ္ႏိုင္ငံမွာမွ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္မထိမ္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေသးဘူး။ နည္းသြားလိုက္ ျပန္ေပၚလိုက္နဲ႔ သံသရာ လည္ေနတုန္းပဲ။

ကြၽန္ေတာ့္ အျမင္က – ေရာဂါရွိသူကိုလဲ ထိမ္းခ်ဳပ္ရမယ္။ ဒါေပမယ့္ ဝန္နဲ႔အားမွ်တတဲ့ ေပၚလစီျဖစ္ရမယ္။ အကုန္တင္ အကုန္Q ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ ေရရွည္သြားရမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ပိုလို႔မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ အေသအခ်ာေ႐ြးခ်ယ္ေရးဟာ အဓိကက်တယ္။

ထိန္းခ်ဳပ္ေနတုန္း စီးပြါးေရးကို ပစ္ထားရပ္ထားလို႔ မရႏိုင္ဘူး။ ဖြင့္ရမယ္။ အထူးသျဖင့္ လူေတြမွာ တေန႔လုပ္တေန႔စား ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ စီးပြါးေရးလည္ပတ္ေအာင္ ႀကိဳးစားရမယ္။ ပထမတခါ ဧၿပီ ၾသကၤန္ကာလျဖစ္တဲ့အတြက္ လူေတြသက္သာသြားတယ္။ ဒီတေခါက္ အရမ္းပိုထိတယ္။ ေနာက္တခါ ထပ္ ေလာ့ေဒါင္းရင္ ဒီထက္ပိုအထိနာမယ္။ ဒီအတြက္ Containment Strategy ကို ခ်တဲ့ေနရာမွာ စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းနဲ႔ လူေတြရဲ႕ဘဝ ထိခိုက္မႈ အနည္းဆုံျဖစ္ေအာင္ အေသအခ်ာ စိစစ္ၿပီး တကယ္ Q သင့္သူကို တကယ္ပိတ္သင့္တဲ့ဟာကိုပဲ ပိတ္မွျဖစ္မယ္။ ထစ္ကနဲရွိ Q ထစ္ကနဲရွိ ေလာ့ေဒါင္း ခ်ဆိုရင္ လူေတြ မခံႏိုင္ေတာ့ဘူး။

အခု အားသြန္ခြန္စိုက္ အဓိကလုပ္သင့္တာကလူေတြ စည္းကမ္းရွိေအာင္ Mask တပ္ရေအာင္ လုပ္ရမယ္။ ေဆာ္ဩလို႔မရဘူး။ ေမတၱာရပ္ခံေနလို႔မရဘူး။ ဥပေဒနဲ႔ ထိမ္းခ်ဳပ္ကိုင္တြယ္ၿပီး ျပင္းျပင္းထန္ထန္ က်ပ္က်ပ္မတ္မတ္ ဒဏ္႐ိုက္ဖို႔လိုတယ္။ ရဲေတြ အလုပ္ရႈပ္ေနရင္ ျပည္သူအခ်င္းခ်င္းတာဝန္ေပးရမယ္။ စင္ကာပူမွာဆို Social Distancing Ambassador ဆိုၿပီး အရပ္သားေတြကိုတာဝန္ေပးတယ္။ ဒဏ္တပ္လို႔ရတဲ့ ပိုက္ဆံနဲ႔ သူတို႔ကို လချပန္ေပးတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာလဲ လုပ္လို႔ရတယ္။ ဖုန္းေတြ ဒီေလာက္လူတိုင္းမွာရွိတယ္။ Mask မတပ္တဲ့သူ ဖုန္းနဲ႔ ဓါတ္ပုံ႐ိုက္၊ သက္ေသယူ၊ ၿပီးမွ ဒဏ္တပ္။ သက္ေသမရွိရင္ ရန္ျဖစ္မယ္။ အရံမီးသတ္၊ ၾကက္ေျခနီ ဒါမ်ိဳးတာဝန္ေပးလို႔ရတယ္။ Mask မတပ္ ေထာင္ခ်မယ္ဆိုတဲ့ မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အပိုေတြ မလုပ္နဲ႔။ ေထာင္ဝန္ပိတယ္။ လက္ေတြ႕လဲ မက်ဘူး။ ဒဏ္သာ ေသခ်ာမ်ားမ်ားတပ္။ လူေတြ Mask မတပ္တာကို လႊတ္ထားၿပီး ႀကိဳက္သေလာက္ containment လုပ္။ နည္းသြား ခဏပဲ။ ႏွစ္လ သုံလေနရင္ ျပန္ပြါးလာမွာပဲ။ ကိုဗစ္ ကို တစ္ေယာက္မက်န္ ရွင္းႏိုင္ဖို႔ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးေလ။ အိတ္ေပါက္နဲ႔ ဖားေကာက္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

သြားသင့္တဲ့ ဗ်ဴဟာ အႏွစ္ခ်ဳပ္က – Containment ကို ဘုံေဘာလေအာ မဟုတ္ဘဲ စနစ္တက် အေသအခ်ာ ေ႐ြးခ်ယ္ၿပီးလုပ္။ လူေတြ စီးပြါးမပ်က္ေအာင္၊ က်န္းမာေရးစနစ္လည္ပတ္ေအာင္ Q ေပၚလစီနဲ႔ Lockdown ေပၚလစီကိုေျပာင္း ။ အိတ္ေပါက္ဖားေကာက္မျဖစ္ေအာင္ လူေတြ Mask တပ္ေအာင္ အတိအက် တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ကိုင္ ကိုဗစ္ၿပီးဖို႔က အေဝးႀကီးလိုေသးတယ္။ မာရသြန္မွာ အင္အားမေခြၽတာပဲ မီတာ၁၀၀ ဒုန္းဆိုင္းသလိုေျပးရင္ ခဏေလး အေမာေဖါက္၊ ေျခေခါက္လဲသြားမယ္။ အဆိုးျမင္ေနတာမဟုတ္ဘူးေနာ္။ ဒါေပမယ့္ အဆိုးဆုံအတြက္ ျပင္ဆင္ရမယ္။ ဒါမွ အႏၲရာယ္ကင္းမယ္။

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *